Категорије

Dr Ratomir Milikić
Institut za savremenu istoriju, Beograd, Republika Srbija

 

SUDBINA MAJORA ATERTONA I SAVEZNIČKE MISIJE „HIDRA“ 1942. GODINE: IZMEĐU JUGOSLOVENSKE LITERATURE I BRITANSKIH IZVORA

God. XLIII, 1/2025, str. 125-146
https://doi.org/10.29362/ist20veka.2025.1.mil.125-146

 

APSTRAKT/REZIME:

U radu se analiziraju britanski dokumenti o nestanku majora Terensa Atertona, vođe savezničke misije Hidra na prostoru okupirane Kraljevine Jugoslavije u aprilu 1942. godine. Dati su pregled i uporedna analiza posleratne jugoslovenske istoriografije o sudbini te britanske misije. Autor prati proces nastanka i razvoja mita o Atertonu u komunističkoj istoriografiji, ukazujući na to da ta verzija nema uporište u stvarnim dešavanjima, kako kada je reč o osnovnom zadatku misije, tako ni kada je reč o odgovornosti za nestanak i verovatnu pogibiju njenih članova.

 

KLJUČNE REČI: Aterton, misija „Hidra“, SOE, Draža Mihailović, Partizanski pokret, Tito, Jugoslavija

 

REFERENCE:

  • Bjelajac, Mile. Generali i admirali Kraljevine Jugoslavije 1918–1941. Beograd: INIS, 2004.
  • Dedijer, Vladimir. Dnevnik, I. Beograd: Jugoslovenska knjiga, 1955.
  • Dikin, F. V. D. Bojovna planina. Beograd: Nolit, 1973.
  • Dornik Šubelj, Ljuba. „Novi podatki o misiji Clowder“. Prispevki za novejšo zgodovino, br. 2 (2022), 128–154.
  • Latas Branko, i Milovan Dželebdžić. Četnički pokret Draže Mihailovića 1941–1945. Beograd: BIGZ, 1979.
  • Mackenzie, William. The Secret History of S. O. E. London: St Ermin’s Press, 2000.
  • Marjanović, Jovan. Draža Mihailović – između Britanaca i Nemaca. Zagreb–Beograd: Globus–Narodna knjiga–Prosveta, 1979.
  • Milikić, Ratomir. „Evakuacija britanskog poslanstva u Kraljevini Jugoslaviji iz Boke Kotorske u aprilu 1941. godine“. Istorija 20. veka, br. 1 (2023), 83–98. DOI: https://doi.org/10.29362/ist20veka.2023.1.mil.83-98
  • Milikić, Ratomir. „Prilozi za proučavanje srpsko-poljskih odnosa u Drugom svetskom ratu kroz memoarsku građu na srpskom jeziku“. Jugoslavija i Poljska: veze i međusobni odnosi u XX veku. Urednici: Bojan Dimitrijević, Andrej Zaćmiński i Nebojša Stambolija, 193–214. Beograd–Bidgošć: Institut za savremenu istoriju–Istorijski fakultet Univerziteta Kazimira Velikog 2022. DOI: https://doi.org/10.29362/2022.2619.mil.193-214
  • Nikolić, Kosta. Saveznici i pokreti otpora u Jugoslaviji (1941–1945). Beograd: Zavod za udžbenike, 2009.
  • Pavlović, Momčilo. „Očevidac građanskog rata u Srbiji: Elsfort Kramer, poručnik, član Američke misije ’Rendžer’ u Srbiji pod pukovnikom Mekdauelom“. Istorija 20. veka, br. 1 (2007), 167–184.
  • Pavlović, Stevan K. „Misija Stanislava Rapoteca u Jugoslaviji 1941–1942“. Jugoslovenski istorijski časopis, br. 2, (1997).
  • Plećaš, Neđeljko. Ratne godine. Beograd: ISI, 2004.
  • Plenča, Dušan, Međunarodni odnosi Jugoslavije u toku Drugog svjetskog rata. Beograd: Institut društvenih nauka, 1962.
  • Tomasevich, Jozo. Četnici u drugom svjetskom ratu: 1941–1945. Zagreb: Liber, 1979.
  • Velebit, Vladimir. Sećanja. Zagreb: Globus, 1983.
  • Vilijams, Heder. Padobranci, patrioti i partizani. Beograd: Nolit, 2009.