Категорије

Dr Nemanja Dević
Institut za savremenu istoriju
Beograd, Republika Srbija

 

SRETEN ŽUJOVIĆ (1899‒1976): BIOGRAFIJA JEDNOG SRPSKOG REVOLUCIONARA

God. XLII, 1/2024, str. 143-166
https://doi.org/10.29362/ist20veka.2024.1.dev.143-166

 

APSTRAKT/REZIME:

Rad nastoji da na osnovu arhivske građe i memoaristike pruži zaokruženu sliku o životu komunističkog funkcionera i revolucionara, jednog od najbližih ratnih saradnika Josipa Broza iz Srbije. Budući da je u prvim posleratnim godinama postao partijski jeretik, sveobuhvatni osvrti na njegov život, pogotovo, ako bi ukazali na ratne zasluge, izostali su iz istoriografske produkcije o komunističkom pokretu. Učinjen je osvrt na njegovu sudbinu u međuratnom periodu, uz korišćenje do sada nepoznatih autobiografskih kazivanja iz 1956. i 1960. pohranjenih u Arhivu Jugoslavije, a zatim analizirana njegova politička i vojna biografija, te političke ideje koje je zastupao u kontekstu politike KPJ tokom Drugog svetskog rata. Kroz njegovu sudbinu prelamaju se dramatični politički procesi koji su obeležili istoriju srpskog naroda u 20. veku.

 

KLJUČNE REČI: Sreten Žujović, Josip Broz Tito, KPJ, Centralni komitet KPJ, Drugi svetski rat, komunisti, revolucija

 

REFERENCE:

  • Cvetković, Srđan. Između srpa i čekića. Beograd: Službeni glasnik, 2015.
  • Čkrebić, Dušan. Koča Popović: Duboka ljudska tajna. Beograd: Službeni glasnik, 2019.
  • Čolaković, Rodoljub. Kazivanja o jednom pokolenju. Sarajevo: Svjetlost, 1980.
  • Dević, Nemanja. Za partiju i Tita: Partizanski pokret u Srbiji 1941–1944. Beograd: Službeni glasnik, 2021.
  • Dedijer, Vladimir, Dnevnik. Zagreb: Mladost, 1981.
  • Dedijer, Vladimir. Josip Broz Tito, prilozi za biografiju. Zagreb: Kultura, 1955.
  • Dimitrijević, Bojan. Ranković – drugi čovek. Beograd: Vukotić media, 2020.
  • Dokumenti centralnih organa KPJ, NOR i revolucija (1941–1945). Beograd: Komunist, 1986.
  • Đilas, Milovan, Revolucionarni rat. Beograd: Кnjiževne novine, 1990.
  • Đurić, Ljubodrag. Sećanja na ljude i događaje. Beograd: Rad, 1989.
  • Gligorijević, Branislav. Kominterna, jugoslovensko i srpsko pitanje. Beograd: Institut za savremenu istoriju, 1992.
  • Glišić, Venceslav. Komunistička partija Jugoslavije u Srbiji. Beograd: Rad, 1975.
  • Jakšić, Pavle. Nad uspomenama. Beograd: Rad, 1990.
  • Jovanović, Dragoljub. Ljudi, ljudi. Beograd: Filip Višnjić, 2005.
  • Jovanović, Dragoljub. Medaljoni. Beograd: Službeni glasnik, 2008.
  • Marković, Dragoslav. Život i politika. Beograd: Rad, 1987.
  • Marković, Moma. Sazrevanje revolucije: Sećanja 1931–1941. Beograd: BIGZ, 1984.
  • Nađ, Kosta. Bihaćka republika. Zagreb: Spektar, 1982.
  • Nikolić, Kosta. Mit o partizanskom jugoslovenstvu. Beograd: Zavod za udžbenike, 2015.
  • Petranović, Branko. Srbija u Drugom svetskom ratu 1939–1945. Beograd: VINC, 1992.
  • Pešić, Desanka. Jugoslovenski komunisti i nacionalno pitanje 1919–1935. Beograd: Rad, 1983.
  • Popović, Koča. Beleške uz ratovanje. Beograd: BIGZ, 1988.
  • Proleter: Organ Centralnog komiteta Komunističke partije Jugoslavije. Beograd: Institut za izučavanje radničkog pokreta, 1968.
  • Radovanović, Jovan. Požega u NOR i revoluciji. Požega: Opštinski odbor SUBNOR, 1986.
  • Savetovanje u Dulenu 1941. godine: Sećanja učesnika, saopštenja i rasprave na okruglom stolu u Kragujevcu 15. septembra 1981. Kragujevac: Istorijski arhiv Šumadije, 1988.
  • Timofejev, Aleksej. „Sovjetska uloga u školovanju i pripremi jugoslovenskog partizanskog kadra do početka Drugog svetskog rata“. Vojnoistorijski glasnik, br. 2, (2009), 55–77.
  • Vlajčić, Gordana. KPJ i nacionalno pitanje u Jugoslaviji 1919–1929. Zagreb: August Cesarec, 1974.
  • Vukmanović, Svetozar. Revolucija koja teče. Zagreb: Globus, 1982.
  • Zbornik dokumenata i podataka o Narodnooslobodilačkom ratu naroda Jugoslavije. Tom I, knjiga 6. Beograd: Vojnoistorijski institut JNA, 1955.
  • Zbornik dokumenata i podataka o Narodnooslobodilačkom ratu naroda Jugoslavije. Tom II, knjiga 4. Beograd: Vojnoistorijski institut JNA, 1955.
  • Zbornik dokumenata i podataka o Narodnooslobodilačkom ratu naroda Jugoslavije. Tom II, knjiga 5. Beograd: Vojnoistorijski institut JNA, 1956.
  • Zbornik dokumenata i podataka o Narodnooslobodilačkom ratu naroda Jugoslavije. Tom II, knjiga 7. Beograd: Vojnoistorijski institut, 1959.
  • Zbornik dokumenata i podataka o Narodnooslobodilačkom ratu naroda Jugoslavije. Tom II, knjiga 10. Beograd: Vojnoistorijski institut, 1962.
  • Zbornik dokumenata i podataka o Narodnooslobodilačkom ratu naroda Jugoslavije. Tom II, knjiga 14. Beograd: Vojnoistorijski institut, 1981.
  • Živanović, Sergije. Đeneral Mihailovići njegovo delo. Čikago: piščevo izdanje, 1962.
  • Žujović, Sreten. Lice Srbije danas. Beograd: Prosveta, 1945.
  • Žujović, Sreten. Govor na prvom vanrednom zasedanju ASNOS. Beograd: JNOF, 1945.